Zasady udzielania dotacji celowej, trybu postępowania w sprawie udzielenia dotacji oraz sposobu jej rozliczania dla spółek wodnych

Sytuacja ekonomiczna wielu spółek wodnych działających na terenie województwa podkarpackiego jest bardzo trudna. Uchwalane przez członków spółek wodnych stawki z 1 ha zmeliorowanego gruntu, które przeznaczane są na utrzymanie i konserwację urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, wystarczają na zaspokojenie zaledwie ok. 20 – 35 % potrzeb. Stawki te w wielu przypadkach są niezmienne od kilku lat, co skutkuje corocznym zmniejszaniem się ilości wykonywanych robót konserwacyjnych. Corocznie bowiem odnotowuje się wzrost kosztów materiałów, robocizny i usług sprzętu. W wyniku tego stan techniczny urządzeń melioracyjnych stale się pogarsza. Rowy melioracyjne porastają zakrzaczeniami i drzewami, ulegają coraz to większemu zamuleniu. Wiele z nich wymaga już odbudowy i renowacji. Sieć drenarska mająca w zdecydowanej większości odpływ do rowów melioracyjnych ulega stopniowemu zamulaniu z powodu braku odpływu wód. Następuje wtórne zabagnienie gruntów zmeliorowanych. Coraz to większa powierzchnia gruntów ( między innymi z powodu braku należytej konserwacji urządzeń melioracyjnych ) jest odłogowana, bo nie nadaje się do uprawy, nawet do zalesienia z powodu nadmiernego uwilgotnienia. Niedostateczna konserwacja powoduje spowolniony odpływ wód, a nawet ich stagnację, co powoduje podtapianie przyległych terenów. Podtapiane są także tereny zabudowane, drogi komunikacyjne i wszelka infrastruktura. Na przyległych terenach powstają tzw. małe powodzie.

Przyznawane spółkom wodnym dotacje z budżetu Państwa ( w wysokości od 30 – 40 % do wartości wykonywanych robót ) w latach wcześniejszych, miały znaczący wpływ na objęcie konserwacją większej ilości urządzeń. Z biegiem lat pomoc ta zmniejszyła się – obecnie do kilkuprocentowej dotacji. 

Należy więc przypuszczać, że planowana pomoc finansowa z Samorządu Województwa dla spółek wodnych w postaci dotacji celowych, przyczyni się do znacznego poprawienia stanu technicznego urządzeń melioracji wodnych szczegółowych w województwie podkarpackim. W wielu przypadkach zapobiegnie całkowitej degradacji urządzeń, na których wykonanie zostały poniesione bardzo duże nakłady finansowe z budżetu Państwa. Udzielenie znaczącej pomocy spółkom wodnym na bieżące utrzymanie wód i urządzeń wodnych oraz na finansowanie lub dofinansowanie inwestycji powinna zachęcić rolników – członków spółek wodnych do zwiększenia własnych nakładów na konserwację i utrzymanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, polepszy i ułatwi uprawę gruntów. Pomoc finansowa powinna też zachęcić rolników do uprawy obecnie odłogowanych gruntów.

Uchwałą Nr XXX/538/16 z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie budżetu Województwa Podkarpackiego na 2017 rok, Sejmik Województwa Podkarpackiego zatwierdził w planie wydatków kwotę 300 000,00 zł., z przeznaczeniem na realizację zadań w zakresie bieżącego utrzymania wód i urządzeń wodnych dla spółek wodnych funkcjonujących na terenie województwa podkarpackiego. 

Komisja Rolnictwa, Rozwoju Obszarów Wiejskich i Ochrony Środowiska na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. wystąpiła do Zarządu Województwa Podkarpackiego z wnioskiem o zwiększenie wydatków w bieżącym roku budżetowym na spółki wodne. Uchwałą Nr 319/6750/17 z dnia 27 czerwca 2017 r. Zarząd Województwa Podkarpackiego dokonał zwiększenia o 70 000 zł.  Łączna kwota przeznaczona na dotacje dla spółek wodnych w 2017 r. wynosi 370 000,00 zł.